အသက္ကို ရန္ျပဳႏိုင္တဲ့ စိတ္က်ေရာဂါ




စိတ္က်ေရာဂါသည္ေတြမွာ အရမ္းပိန္တာနဲ႔ အဝလြန္တာ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးကို ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္

  ေဒါက္တာသက္ဦး

စိတဓာတ္က်တယ္ ဆိုတဲ့ စကားကို မၾကာခဏေျပာဖူး၊ သံုးဖူးၾကမွာပါ။ ဒါက အခိုက္အတန္႔ ႀကံဳရတဲ့ အေန အထားေတြကို တုန္႔ျပန္တဲ့ ခပ္ေပါ့ေပါ့ ေဝါဟာရတခုပါ။  လူ႔သဘာဝအတိုင္း စိ္တ္က်တဲ့ခံစားမႈကို ရံဖန္ရံခါ ေတာ့ ႀကံဳၾကရမွာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ေရရွည္ စိတ္ဓာတ္ က်ေနတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ျပႆနာျဖစ္လာပါၿပီ။ အဲဒီ စိတ္က်ေနတဲ့ ခံစားမႈဟာ ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ ျဖစ္လာၿပီ ဆိုမွျဖင့္ စိတ္က်ေရာဂါဆိုတဲ့ ေဝဒနာတခု ျဖစ္လာႏိုင္ တာကို စိုးရိမ္ရပါၿပီ။

ဝမ္းနည္းပူေဆြးတာရယ္၊ ဘာကိုမွ စိတ္မဝင္စားႏိုင္ သလို ျဖစ္ေနတာရယ္ေတြနဲ႔ တျခားလကၡဏာေတြ တြဲၿပီး အနည္းဆံုး ရက္သတၱ ၂ ပတ္ေလာက္ ဆက္တိုက္ျဖစ္ေနၿပီး ေန႔စဥ္လုပ္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကိုပါ ထိခိုက္လာၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္ေနၿပီလို႔ အၾကမ္းဖ်ဥ္း ဆိုရေတာ့မွာပါ။ စိတ္က်ေရာဂါဟာ ရိုးရိုး အားနည္းတဲ့ လကၡဏာနဲ႔ အဆိုးျမင္တတ္တဲ့ အေလ့အထတခု အျဖစ္ထက္ ပိုတဲ့ အဓိကက်တဲ့ လူထုက်န္းမာ ေရး ျပႆနာတခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကုသလို႔ရတဲ့ေရာဂါတခု ဆိုတာေတာ့ သိေစခ်င္ပါတယ္။

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လကၡဏာမ်ား
စိတ္က်ေရာဂါရဲ႕ အဦးအစ လကၡဏာကေတာ့ ဝမ္းနည္းသလိုလို ျဖစ္လာတာ၊ ဘာကိုမွ စိတ္မဝင္စားေတာ့ တာမ်ိဳးပါ။ ပံုမွန္ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူးရတဲ့ အျဖစ္ကေလးေတြကိုေတာင္ မခံစားမိေတာ့တာပါ။
ေနာင္တရေနသလို ခံစားခ်က္ေတြ၊ မိမိဟာ တန္ဖိုးမဲ့ အဓိပၸာယ္မဲ့ေနသလို ျဖစ္ေနတာေတြ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ကုန္ခမ္းသြားသလို ျဖစ္ေနတာေတြကေန ေသဖို႔အထိ စဥ္းစားၿပီး ေသေၾကာင္းႀကံတဲ့အထိ ျဖစ္တတ္ၾက ပါတယ္။

႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လကၡဏာမ်ား
စိတ္က်ေရာဂါ ဆိုေပမယ့္ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လကၡဏာေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတာကို ေတြ႔ရျပန္ပါတယ္။ ႏံုးခ်ိ ေမာလ်ေနတတ္တာ၊ အားကုန္ခမ္းသလိုျဖစ္တာ၊ အိပ္မေပ်ာ္တာ (အထူးသျဖင့္  အေစာႀကီး အိပ္ရာက ျပန္ႏိုးေနတာ) ၊ ဒါမွမဟုတ္ အလြန္အမင္း အိပ္ေနတာ အစရွိတာေတြ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ နာတာရွည္ ကိုက္ခဲနာက်င္မႈေတြလည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေခါင္းကိုက္တာ၊ ၾကြက္တက္တာ၊ အစာမေၾကတာ စတဲ့ ေဝဒနာေတြက ကုသမႈ ခံေနရင္းကိုပဲ ခံစားေနရတာပါ။

စိတ္က်ေနတဲ့ အခါ တျခားရွိၿပီးသား ေရာဂါေတြပါ ပိုဆိုးလာတတ္ၿပီး အသိသာဆံုးကေတာ့ နာတာရွည္ ကိုက္ခဲနာက်င္ျခင္းေတြက ပိုဆိုးလာတတ္ပါ သတဲ့။ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ ေသာ့ခ်က္က်တဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြက စိတ္တက္ၾကြမႈနဲ႔ နာက်င္တာေတြ အေပၚ လႊမ္းမိုးႏိုင္တာကိုး။ စိတ္က်ေရာဂါကုရင္ တျခားေရာဂါေတြပါ သက္သာလာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

အစာစားခ်င္စိတ္
စားခ်င္ေသာက္ခ်င္စိတ္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္တာက စိတ္က်ေရာဂါရဲ႕ သိသာတဲ့ လကၡဏာတခုလို႔ ဆိုၾက ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ စားခ်င္စိတ္ ပိုလာၿပီး မရပ္မနားစားၾက၊ တခ်ိဳ႕ကလည္း ဘာမွ စားခ်င္စိတ္ မရွိလိ႔ု မစားၾက ဆိုၿပီး အစြန္းႏွစ္ဖက္ ျဖစ္လာၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္က် ေရာဂါသည္ေတြမွာ အရမ္းပိန္တာနဲ႔ အဝလြန္တာ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးကို ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။

ေန႔စဥ္ဘဝကို ထိခိုက္မႈ
စိတ္က်ေရာဂါကို ေဆးမကုသဘဲေနရင္ ႐ုပ္ပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္းထိခိုက္မႈေတြကေန အလုပ္အကိုင္၊ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံေရး၊ ဝါသနာပါရာ စိတ္ဝင္စားမႈေတြကို ထိခိုက္လာပါ ေတာ့တယ္။ စိတ္က်ေနေတာ့ အာ႐ုံစူးစိုက္ရ တာ ခက္ခဲၿပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်ဖို႔ အဆင္ မေျပျဖစ္လာပါတယ္။ ပုံမွန္ ေပ်ာ္ရႊင္ ႏွစ္သက္မႈေတြ (ဥပမာ-လိင္ကိစၥလိုမ်ိဳး) ကေနပါ ေဝးကြာလာပါ ေတာ့တယ္။ သိပ္ဆိုးသူေတြ ဆိုရင္ေတာ့ အသက္ အႏၲရာယ္ပါ
ထိပါးလာ ႏိုင္ပါတယ္။

စိတ္က်ေရာဂါရွင္ ေတြမွာ မိမိကိုယ္မိမိ ေသေၾကာင္းႀကံမႈေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ စိတ္က်ေရာဂါ လကၡဏာ ျပေနသူ တေယာက္က ေသဖို႔အေၾကာင္းေတြ ေျပာလာရင္၊ တျခားသူကို ထိခိုက္ နာက်င္ေအာင္ လုပ္လာရင္၊ စိတ္တို ရန္လို တာေတြ ပံုမွန္ထက္ပိုလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ အထူး သတိျပဳၿပီး အေရးေပၚလုပ္ေဆာင္ဖ႔ို လိုလာ ပါၿပီ။ ေသေၾကာင္း ႀကံစည္တာေတြ လုပ္ဖို႔ နီးစပ္လာၿပီလို႔ ဆိုလိုခ်င္ပါတယ္။

လူတိုင္းဟာ စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ရွိသူေတြခ်ည္းပါ။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့လည္း မ်ိဳးရိုးဗီဇန႔ဲ သက္ဆိုင္ေန ျပန္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အမ်ိဳးသားေတြထက္ စိတ္က်ေရာဂါျဖစ္မႈ ၂ ဆ ရွိတယ္လိ႔ု ဆိုပါတယ္။

ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အေၾကာင္းမ်ား
စိတ္က်ေရာဂါ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ ေဆးပညာအရ အတိအက် မဆိုႏိုင္ေပမယ့္ ထင္ရွားတဲ့ အယူအဆ တခုကေတာ့ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ဖြဲ႔စည္းပံုနဲ႔ ဦးေႏွာက္ထဲက ဓာတုပစၥည္းေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ခ်ိဳ႕ယြင္းလို႔ လို႔ဆိုတာပါပဲ။ စိတ္က်ေနသူ ေတြမွာ လူရဲ႕ စိတ္ခံစားမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ စနစ္ေတြ အလုပ္ သိပ္မလုပ္တာကို ေတြ႔ရလို႔ပါပဲ။

ဒါေၾကာင့္ စိတ္က်ေရာဂါ အတြက္ အသံုးျပဳတဲ့ ေဆးေတြက အာ႐ုံေၾကာဆဲလ္ေတြကို ပံုမွန္ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္ ေအာင္ လုပ္ေပးၾကတာပါ။ ပညာရွင္ေတြ အဆိုအရေတာ့ ႀကီးမားတဲ့ စိတ္ထိခိုက္မႈ (ဥပမာ- ကိုယ္ သိပ္ျမတ္ ႏိုးတဲ့သူ ဆံုးပါးတာမ်ိဳး) က ဇီဝအေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ၿပီး စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

တျခား အေၾကာင္းရင္းေတြ အျဖစ္ ေဆးဝါးေတြ၊ အရက္နဲ ့မူးယစ္ေဆးေတြ၊ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲေတြ ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ေစတယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။ အခ်ိဳ႕မွာေတာ့ ရာသီအေျပာင္းအလဲကိုလိုက္ၿပီး စိတ္က်တတ္ပါ သတဲ့။ ေမြးဖြားၿပီးစ မိခင္ေတြမွာလည္း မီးတြင္း စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္တတ္သလို ကေလးငယ္ေလးေတြမွာ လည္း စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
ပံုမွန္ေဆာ့ကစားဖို႔ ပ်က္လာတာ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြကို ေရွာင္လာတာ၊ ေက်ာင္းစာေတြ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့တာ ဆိုတဲ့ လူႀကီးန႔ဲ ဆင္တူ လကၡဏာေတြ ေပၚတတ္သလို ေဒါသႀကီးၿပီး ရန္မူတာေတြလည္း လုပ္တတ္ၾက ပါတယ္။ ကေလးေတြမွာ စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္ေနတာကို ခြဲျခားသိႏိုင္ဖို႔ ကေတာ့ ပိုၿပီး ခက္ခဲတတ္ပါတယ္။

ေရာဂါရွာေဖြပံုနဲ ့ကုသနည္း
စိတ္က်ေရာဂါကို ဓာတ္ခြဲခန္း စစ္ေဆးခ်က္ေတြနဲ႔ အေျဖရွာလို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။ တိက်တဲ့ ေရာဂါသတ္မွတ္ခ်က္ ရဖို႔ စိတ္ကုပညာရွင္ေတြက လူနာရဲ႕ လကၡဏာ တင္ျပခ်က္ေတြနဲ႔ပဲ စစ္ေဆး အတည္ျပဳရတာပါ။
က်န္းမာေရးရာဇဝင္နဲ႔ ေသာက္ေနရတဲ့ ေဆးေတြကလည္း စိတ္က်ေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာေတြ ျဖစ္ေပၚတတ္ပါ တယ္။ လူနာရဲ႕ စိတ္ခံစားမႈ၊ အမူအက်င့္၊ နိစၥဓူဝ လႈပ္ရွားျပဳမူတာေတြကေန စိတ္က်ေရာဂါရဲ႕ အေျခအေန ကို ဆန္းစစ္ရတာပါ။ စိတ္ဆရာဝန္ေတြက လူနာနဲ႔ ေဆြးေႏြးၿပီး ေရာဂါအမည္တပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကရတာမို႔ ခက္ခဲတဲ့ အဆင့္ပါပဲ။
စိတ္က်ေရာဂါလို႔ နာမည္တပ္ၿပီးၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ လူနာအေျခအေန အေပၚ လိုက္ၿပီး ကုသနည္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး သံုးၾကရပါတယ္။

စကားေျပာကုသနည္း
သာမန္ အလယ္အလတ္ အဆင့္ စိတ္က်ေရာဂါေတြ အတြက္ ထိေရာက္ပါ တယ္။ လူနာရဲ႕ စိတ္က်မႈ ျဖစ္ေစတဲ့ အမူအက်င့္၊ အေတြးအေခၚေတြ ေျပာင္းလဲေပးဖို႔ ဆက္သြယ္ ေျပာၾကားရတာ ပါ။ အမွန္တကယ္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူေတြရဲ႕ ခ်ဥ္းကပ္မႈေတြနဲ႔ ဆိုရင္ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ကာလ အပိုင္းအျခား တခုမွာ ေပ်ာက္ကင္း သြားတတ္ၿပီး တခ်ိဳ႕ကေတာ့ မၾကာခဏ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးမႈ ခံယူဖိ႔ု လိုပါ တယ္။

ေဆးဝါးျဖင့္ကုသနည္း
စိတ္က်ေရာဂါ အတြက္ ေဖာ္စပ္ထားတဲ့ ဓာတုေဆးဝါးေတြနဲ႔ ကုရတာပါ။ ေဆးေတြမွာ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြ ရွိတတ္တာမို႔ ကြ်မ္းက်င္သူ ဆရာဝန္ရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔သာ ကုသရ မွာပါ။ ေဆးဝါးနဲ႔ ကုသနည္း အျပင္ တျခားကုသနည္းေတြ အမ်ားႀကီး သံုးၾကပါေသးတယ္။ အလင္းေရာင္ေပး ကုသတာ၊ လွ်ပ္စစ္ေရွာ့ခ္နဲ႔ ကုတာစသျဖင့္ ေရာဂါျပင္းထန္မႈ အေပၚ မူတည္ၿပီး ကုသမႈ ေပးရပါတယ္။
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ စိတ္က်မႈက သာမန္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့၊ ကူရာကယ္ရာမဲ့ ခံစားခ်က္မ်ိဳးကေန ေသေၾကာင္းႀကံတဲ့ အထိ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေဝဒနာပါ။ အဲသလိုပဲ ေဆြးေႏြးေျပာၾကားကုသတာ၊ ေဆးဝါးေတြန႔ဲ ကုသတာေတြကေန လည္း ၈၀% ေက်ာ္ ျပန္လည္္ေကာင္းမြန္တတ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္ၿပီး ျပင္းထန္လြန္းမွ တျခားကုသနည္းေတြ သံုးဖို႔ လိုအပ္တာပါ။

ကိုယ္တိုင္ျဖစ္ေစ၊ ကိုယ့္ဝန္းက်င္မွာျဖစ္ေစ ဒီလိုေဝဒနာခံစားေနရတာမ်ိဳးကို သတိျပဳမိရင္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ အေထာက္အကူ ေတြနဲ႔ ေဖးမကူညီ လက္တြဲေခၚယူၿပီး တတ္ကြ်မ္းသူနဲ႔ တိုင္ပင္ ကုသၾကရင္ျဖင့္ က်ေနတဲ့ စိတ္ေတြ ျပန္လည္ တက္ၾကြၿပီး ဘဝကို ႀကံ့ခိုင္၊ က်န္းမာ၊ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ျဖတ္သန္းႏိုင္ၾကမယ္ ဆိုတာ သတိမူ မိေရး အသိေပး လိုက္ပါတယ္။     ။စိတ္က်ေရာဂါသည္ေတြမွာ အရမ္းပိန္တာနဲ႔ အဝလြန္တာ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးကို ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္

  ေဒါက္တာသက္ဦး

စိတဓာတ္က်တယ္ ဆိုတဲ့ စကားကို မၾကာခဏေျပာဖူး၊ သံုးဖူးၾကမွာပါ။ ဒါက အခိုက္အတန္႔ ႀကံဳရတဲ့ အေန အထားေတြကို တုန္႔ျပန္တဲ့ ခပ္ေပါ့ေပါ့ ေဝါဟာရတခုပါ။  လူ႔သဘာဝအတိုင္း စိ္တ္က်တဲ့ခံစားမႈကို ရံဖန္ရံခါ ေတာ့ ႀကံဳၾကရမွာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ေရရွည္ စိတ္ဓာတ္ က်ေနတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ျပႆနာျဖစ္လာပါၿပီ။ အဲဒီ စိတ္က်ေနတဲ့ ခံစားမႈဟာ ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ ျဖစ္လာၿပီ ဆိုမွျဖင့္ စိတ္က်ေရာဂါဆိုတဲ့ ေဝဒနာတခု ျဖစ္လာႏိုင္ တာကို စိုးရိမ္ရပါၿပီ။

ဝမ္းနည္းပူေဆြးတာရယ္၊ ဘာကိုမွ စိတ္မဝင္စားႏိုင္ သလို ျဖစ္ေနတာရယ္ေတြနဲ႔ တျခားလကၡဏာေတြ တြဲၿပီး အနည္းဆံုး ရက္သတၱ ၂ ပတ္ေလာက္ ဆက္တိုက္ျဖစ္ေနၿပီး ေန႔စဥ္လုပ္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကိုပါ ထိခိုက္လာၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္ေနၿပီလို႔ အၾကမ္းဖ်ဥ္း ဆိုရေတာ့မွာပါ။ စိတ္က်ေရာဂါဟာ ရိုးရိုး အားနည္းတဲ့ လကၡဏာနဲ႔ အဆိုးျမင္တတ္တဲ့ အေလ့အထတခု အျဖစ္ထက္ ပိုတဲ့ အဓိကက်တဲ့ လူထုက်န္းမာ ေရး ျပႆနာတခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကုသလို႔ရတဲ့ေရာဂါတခု ဆိုတာေတာ့ သိေစခ်င္ပါတယ္။

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လကၡဏာမ်ား
စိတ္က်ေရာဂါရဲ႕ အဦးအစ လကၡဏာကေတာ့ ဝမ္းနည္းသလိုလို ျဖစ္လာတာ၊ ဘာကိုမွ စိတ္မဝင္စားေတာ့ တာမ်ိဳးပါ။ ပံုမွန္ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူးရတဲ့ အျဖစ္ကေလးေတြကိုေတာင္ မခံစားမိေတာ့တာပါ။
ေနာင္တရေနသလို ခံစားခ်က္ေတြ၊ မိမိဟာ တန္ဖိုးမဲ့ အဓိပၸာယ္မဲ့ေနသလို ျဖစ္ေနတာေတြ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ကုန္ခမ္းသြားသလို ျဖစ္ေနတာေတြကေန ေသဖို႔အထိ စဥ္းစားၿပီး ေသေၾကာင္းႀကံတဲ့အထိ ျဖစ္တတ္ၾက ပါတယ္။

႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လကၡဏာမ်ား
စိတ္က်ေရာဂါ ဆိုေပမယ့္ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လကၡဏာေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတာကို ေတြ႔ရျပန္ပါတယ္။ ႏံုးခ်ိ ေမာလ်ေနတတ္တာ၊ အားကုန္ခမ္းသလိုျဖစ္တာ၊ အိပ္မေပ်ာ္တာ (အထူးသျဖင့္  အေစာႀကီး အိပ္ရာက ျပန္ႏိုးေနတာ) ၊ ဒါမွမဟုတ္ အလြန္အမင္း အိပ္ေနတာ အစရွိတာေတြ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ နာတာရွည္ ကိုက္ခဲနာက်င္မႈေတြလည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေခါင္းကိုက္တာ၊ ၾကြက္တက္တာ၊ အစာမေၾကတာ စတဲ့ ေဝဒနာေတြက ကုသမႈ ခံေနရင္းကိုပဲ ခံစားေနရတာပါ။

စိတ္က်ေနတဲ့ အခါ တျခားရွိၿပီးသား ေရာဂါေတြပါ ပိုဆိုးလာတတ္ၿပီး အသိသာဆံုးကေတာ့ နာတာရွည္ ကိုက္ခဲနာက်င္ျခင္းေတြက ပိုဆိုးလာတတ္ပါ သတဲ့။ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ ေသာ့ခ်က္က်တဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြက စိတ္တက္ၾကြမႈနဲ႔ နာက်င္တာေတြ အေပၚ လႊမ္းမိုးႏိုင္တာကိုး။ စိတ္က်ေရာဂါကုရင္ တျခားေရာဂါေတြပါ သက္သာလာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

အစာစားခ်င္စိတ္
စားခ်င္ေသာက္ခ်င္စိတ္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္တာက စိတ္က်ေရာဂါရဲ႕ သိသာတဲ့ လကၡဏာတခုလို႔ ဆိုၾက ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ စားခ်င္စိတ္ ပိုလာၿပီး မရပ္မနားစားၾက၊ တခ်ိဳ႕ကလည္း ဘာမွ စားခ်င္စိတ္ မရွိလိ႔ု မစားၾက ဆိုၿပီး အစြန္းႏွစ္ဖက္ ျဖစ္လာၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္က် ေရာဂါသည္ေတြမွာ အရမ္းပိန္တာနဲ႔ အဝလြန္တာ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးကို ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။

ေန႔စဥ္ဘဝကို ထိခိုက္မႈ
စိတ္က်ေရာဂါကို ေဆးမကုသဘဲေနရင္ ႐ုပ္ပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္းထိခိုက္မႈေတြကေန အလုပ္အကိုင္၊ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံေရး၊ ဝါသနာပါရာ စိတ္ဝင္စားမႈေတြကို ထိခိုက္လာပါ ေတာ့တယ္။ စိတ္က်ေနေတာ့ အာ႐ုံစူးစိုက္ရ တာ ခက္ခဲၿပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်ဖို႔ အဆင္ မေျပျဖစ္လာပါတယ္။ ပုံမွန္ ေပ်ာ္ရႊင္ ႏွစ္သက္မႈေတြ (ဥပမာ-လိင္ကိစၥလိုမ်ိဳး) ကေနပါ ေဝးကြာလာပါ ေတာ့တယ္။ သိပ္ဆိုးသူေတြ ဆိုရင္ေတာ့ အသက္ အႏၲရာယ္ပါ
ထိပါးလာ ႏိုင္ပါတယ္။

စိတ္က်ေရာဂါရွင္ ေတြမွာ မိမိကိုယ္မိမိ ေသေၾကာင္းႀကံမႈေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ စိတ္က်ေရာဂါ လကၡဏာ ျပေနသူ တေယာက္က ေသဖို႔အေၾကာင္းေတြ ေျပာလာရင္၊ တျခားသူကို ထိခိုက္ နာက်င္ေအာင္ လုပ္လာရင္၊ စိတ္တို ရန္လို တာေတြ ပံုမွန္ထက္ပိုလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ အထူး သတိျပဳၿပီး အေရးေပၚလုပ္ေဆာင္ဖ႔ို လိုလာ ပါၿပီ။ ေသေၾကာင္း ႀကံစည္တာေတြ လုပ္ဖို႔ နီးစပ္လာၿပီလို႔ ဆိုလိုခ်င္ပါတယ္။

လူတိုင္းဟာ စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ရွိသူေတြခ်ည္းပါ။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့လည္း မ်ိဳးရိုးဗီဇန႔ဲ သက္ဆိုင္ေန ျပန္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အမ်ိဳးသားေတြထက္ စိတ္က်ေရာဂါျဖစ္မႈ ၂ ဆ ရွိတယ္လိ႔ု ဆိုပါတယ္။

ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အေၾကာင္းမ်ား
စိတ္က်ေရာဂါ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ ေဆးပညာအရ အတိအက် မဆိုႏိုင္ေပမယ့္ ထင္ရွားတဲ့ အယူအဆ တခုကေတာ့ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ဖြဲ႔စည္းပံုနဲ႔ ဦးေႏွာက္ထဲက ဓာတုပစၥည္းေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ခ်ိဳ႕ယြင္းလို႔ လို႔ဆိုတာပါပဲ။ စိတ္က်ေနသူ ေတြမွာ လူရဲ႕ စိတ္ခံစားမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ စနစ္ေတြ အလုပ္ သိပ္မလုပ္တာကို ေတြ႔ရလို႔ပါပဲ။

ဒါေၾကာင့္ စိတ္က်ေရာဂါ အတြက္ အသံုးျပဳတဲ့ ေဆးေတြက အာ႐ုံေၾကာဆဲလ္ေတြကို ပံုမွန္ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္ ေအာင္ လုပ္ေပးၾကတာပါ။ ပညာရွင္ေတြ အဆိုအရေတာ့ ႀကီးမားတဲ့ စိတ္ထိခိုက္မႈ (ဥပမာ- ကိုယ္ သိပ္ျမတ္ ႏိုးတဲ့သူ ဆံုးပါးတာမ်ိဳး) က ဇီဝအေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ၿပီး စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

တျခား အေၾကာင္းရင္းေတြ အျဖစ္ ေဆးဝါးေတြ၊ အရက္နဲ ့မူးယစ္ေဆးေတြ၊ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲေတြ ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ေစတယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။ အခ်ိဳ႕မွာေတာ့ ရာသီအေျပာင္းအလဲကိုလိုက္ၿပီး စိတ္က်တတ္ပါ သတဲ့။ ေမြးဖြားၿပီးစ မိခင္ေတြမွာလည္း မီးတြင္း စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္တတ္သလို ကေလးငယ္ေလးေတြမွာ လည္း စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
ပံုမွန္ေဆာ့ကစားဖို႔ ပ်က္လာတာ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြကို ေရွာင္လာတာ၊ ေက်ာင္းစာေတြ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့တာ ဆိုတဲ့ လူႀကီးန႔ဲ ဆင္တူ လကၡဏာေတြ ေပၚတတ္သလို ေဒါသႀကီးၿပီး ရန္မူတာေတြလည္း လုပ္တတ္ၾက ပါတယ္။ ကေလးေတြမွာ စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္ေနတာကို ခြဲျခားသိႏိုင္ဖို႔ ကေတာ့ ပိုၿပီး ခက္ခဲတတ္ပါတယ္။

ေရာဂါရွာေဖြပံုနဲ ့ကုသနည္း
စိတ္က်ေရာဂါကို ဓာတ္ခြဲခန္း စစ္ေဆးခ်က္ေတြနဲ႔ အေျဖရွာလို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။ တိက်တဲ့ ေရာဂါသတ္မွတ္ခ်က္ ရဖို႔ စိတ္ကုပညာရွင္ေတြက လူနာရဲ႕ လကၡဏာ တင္ျပခ်က္ေတြနဲ႔ပဲ စစ္ေဆး အတည္ျပဳရတာပါ။
က်န္းမာေရးရာဇဝင္နဲ႔ ေသာက္ေနရတဲ့ ေဆးေတြကလည္း စိတ္က်ေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာေတြ ျဖစ္ေပၚတတ္ပါ တယ္။ လူနာရဲ႕ စိတ္ခံစားမႈ၊ အမူအက်င့္၊ နိစၥဓူဝ လႈပ္ရွားျပဳမူတာေတြကေန စိတ္က်ေရာဂါရဲ႕ အေျခအေန ကို ဆန္းစစ္ရတာပါ။ စိတ္ဆရာဝန္ေတြက လူနာနဲ႔ ေဆြးေႏြးၿပီး ေရာဂါအမည္တပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကရတာမို႔ ခက္ခဲတဲ့ အဆင့္ပါပဲ။
စိတ္က်ေရာဂါလို႔ နာမည္တပ္ၿပီးၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ လူနာအေျခအေန အေပၚ လိုက္ၿပီး ကုသနည္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး သံုးၾကရပါတယ္။

စကားေျပာကုသနည္း
သာမန္ အလယ္အလတ္ အဆင့္ စိတ္က်ေရာဂါေတြ အတြက္ ထိေရာက္ပါ တယ္။ လူနာရဲ႕ စိတ္က်မႈ ျဖစ္ေစတဲ့ အမူအက်င့္၊ အေတြးအေခၚေတြ ေျပာင္းလဲေပးဖို႔ ဆက္သြယ္ ေျပာၾကားရတာ ပါ။ အမွန္တကယ္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူေတြရဲ႕ ခ်ဥ္းကပ္မႈေတြနဲ႔ ဆိုရင္ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ကာလ အပိုင္းအျခား တခုမွာ ေပ်ာက္ကင္း သြားတတ္ၿပီး တခ်ိဳ႕ကေတာ့ မၾကာခဏ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးမႈ ခံယူဖိ႔ု လိုပါ တယ္။

ေဆးဝါးျဖင့္ကုသနည္း
စိတ္က်ေရာဂါ အတြက္ ေဖာ္စပ္ထားတဲ့ ဓာတုေဆးဝါးေတြနဲ႔ ကုရတာပါ။ ေဆးေတြမွာ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြ ရွိတတ္တာမို႔ ကြ်မ္းက်င္သူ ဆရာဝန္ရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔သာ ကုသရ မွာပါ။ ေဆးဝါးနဲ႔ ကုသနည္း အျပင္ တျခားကုသနည္းေတြ အမ်ားႀကီး သံုးၾကပါေသးတယ္။ အလင္းေရာင္ေပး ကုသတာ၊ လွ်ပ္စစ္ေရွာ့ခ္နဲ႔ ကုတာစသျဖင့္ ေရာဂါျပင္းထန္မႈ အေပၚ မူတည္ၿပီး ကုသမႈ ေပးရပါတယ္။
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ စိတ္က်မႈက သာမန္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့၊ ကူရာကယ္ရာမဲ့ ခံစားခ်က္မ်ိဳးကေန ေသေၾကာင္းႀကံတဲ့ အထိ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေဝဒနာပါ။ အဲသလိုပဲ ေဆြးေႏြးေျပာၾကားကုသတာ၊ ေဆးဝါးေတြန႔ဲ ကုသတာေတြကေန လည္း ၈၀% ေက်ာ္ ျပန္လည္္ေကာင္းမြန္တတ္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္ၿပီး ျပင္းထန္လြန္းမွ တျခားကုသနည္းေတြ သံုးဖို႔ လိုအပ္တာပါ။

ကိုယ္တိုင္ျဖစ္ေစ၊ ကိုယ့္ဝန္းက်င္မွာျဖစ္ေစ ဒီလိုေဝဒနာခံစားေနရတာမ်ိဳးကို သတိျပဳမိရင္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ အေထာက္အကူ ေတြနဲ႔ ေဖးမကူညီ လက္တြဲေခၚယူၿပီး တတ္ကြ်မ္းသူနဲ႔ တိုင္ပင္ ကုသၾကရင္ျဖင့္ က်ေနတဲ့ စိတ္ေတြ ျပန္လည္ တက္ၾကြၿပီး ဘဝကို ႀကံ့ခိုင္၊ က်န္းမာ၊ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ျဖတ္သန္းႏိုင္ၾကမယ္ ဆိုတာ သတိမူ မိေရး အသိေပး လိုက္ပါတယ္။     ။