ျမန္​မာကိုကိုင္​လႈပ္​ခဲ့​ေသာ ျဖစ္​ရပ္ ၁၀​​

ကမၻာ့ဖလားယူ-၂၀ ၿပိဳင္ပြဲဝင္ခြင့္ရ ျမန္မာအသင္း

အာရွယူ-၁၉ ေဘာလံုးၿပိဳင္ပြဲတြင္ အႀကိဳဗိုလ္လုပြဲအဆင့္အထိ တက္ေရာက္ႏုိင္ခဲ့သည့္ ျမန္မာယူ-၁၉ လက္ေရြးစင္အသင္းသည္ ၂၀၁၅ ကမၻာ့ယူ-၂၀ ေဘာလံုးၿပိဳင္ပြဲသို႔ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ရရွိခဲ့သည္။ ျမန္မာ ယူ-၁၉ အသင္းသည္ ျမန္မာ့ေဘာလံုးသမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ကမၻာ့အဆင့္ၿပိဳင္ပြဲသို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ရရွိသည့္ အသင္းအျဖစ္ မွတ္တမ္းေရးထိုးႏုိင္ခဲ့သည္။ ေအာက္တိုဘာလအတြင္းက အိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပခဲ့သည့္ အာရွယူ-၁၉ ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ျမန္မာအသင္းသည္ အုပ္စု(က)တြင္ ပါဝင္ခဲ့ၿပီး ထိုင္းအသင္းကို ၃-၀ ဂိုးျဖင့္ အႏုိင္ရရွိကာ ယီမင္အသင္းႏွင့္ ဂိုးမရွွိသေရ၊ အီရန္အသင္းကို  ၂-၀ ဂိုးျဖင့္ ႐ႈံးနိမ့္ခဲ့ေသာ္လည္း အုပ္စုဒုတိယျဖင့္ ကြာတားအဆင့္သို႔ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ကြာတားအဆင့္တြင္ ျမန္မာယူ-၁၉ အသင္းသည္ အာရွထိပ္သီးယူေအအီးအသင္းကို တုိက္စစ္မွဴးသန္းပိုင္၏ တစ္လံုးတည္းေသာ သြင္းဂိုးျဖင့္ အႏိုင္ယူကာ အႀကိဳဗိုလ္လုပြဲအဆင့္သို႔  တက္ေရာက္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး နယူးဇီလန္ႏုိင္ငံတြင္ က်င္းပမည့္ ကမၻာ့ယူ-၂၀ ၿပိဳင္ပြဲဝင္ခြင့္လက္မွတ္ကို ရယူႏုိင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ျမန္မာယူ-၁၉ အသင္းသည္ အႀကိဳဗိုလ္လုပြဲအဆင့္တြင္ ခ်န္ပီယံျဖစ္သြားသည့္ ကာတာအသင္းကို အႀကိတ္အနယ္ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး အခ်ိန္ပိုသြင္းဂိုးျဖင့္သာ ႐ႈံးနိမ့္ခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။


သမိုင္း၀င္ေအာင္ပြဲ ရယူေပးခဲ့ေသာ ယူ ၁၉ ေဘာလံုးအသင္း/ဓာတ္ပံု − ေဂ်ေမာင္ေမာင္(အမရပူရ)

အာဆီယံထိပ္သီးအစည္းအေဝး အိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပ

အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ႏုိင္ငံတုိင္း အလွည့္က် အိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပရသည့္ အာဆီယံထိပ္သီးအစည္းအေဝးႀကီးကို ျမန္မာႏုိင္ငံက အဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္ၿပီး ၁၇ ႏွစ္ၾကာမွ အိမ္ရွင္အျဖစ္ ျမန္မာ့ေျမေပၚတြင္ ပထမဆံုးက်င္းပခြင့္ရခဲ့သည္။ စစ္အစိုးရလက္ထက္က ဆုိးရြားသည့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမွတ္တမ္းမ်ားေၾကာင့္ အေမရိကန္အပါအဝင္ အေနာက္အုပ္စုက ဖိအားေပးခဲ့၍ ဥကၠ႒ရာထူး လက္လႊတ္ခဲ့ရေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၂၀၁၄ တြင္မူ အာဆီယံထိပ္သီးအစည္းအေဝးႏွင့္ အေရွ႕အာရွထိပ္သီးအစည္းအေဝးႀကီးမ်ားကို အမွားအယြင္းမရွိ၊ လြဲေခ်ာ္မႈမရွိ က်င္းပႏုိင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာက အာဆီယံဥကၠ႒ျဖစ္ခ်ိန္တြင္ ႏွစ္စဥ္အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံတုိင္း ေခါင္းခဲရၿပီး လက္ေရွာင္ေလ့ရွိတတ္သည့္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ အာဆီယံႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတို႔ၾကား အားလံုးေက်နပ္ႏုိင္သည့္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အေရး ၿငိမ္းခ်မ္းစြာေျဖရွင္းေရးကို ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ႏုိင္ခဲ့ျခင္းကလည္း ေအာင္ျမင္မႈတစ္ရပ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ကမၻာတစ္ဝန္း အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားျမင့္တက္ေနၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကိုယ္တိုင္ အစြန္းေရာက္အယ္လ္ကိုင္ဒါတုိ႔၏ ဂ်ီဟတ္ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ခံထားရခ်ိန္တြင္ အေမရိကန္သမၼတအိုဘားမား၊ ဩစေၾတးလ်ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ တိုနီအက္ေဘာ့၊ အိႏၵိယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မိုဒီ အပါအဝင္ အေရွ႕အာရွႏုိင္ငံရွစ္ႏုိင္ငံ၏ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္ရွစ္ဦးႏွင့္ အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ား အစံုအလင္တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ အေရွ႕အာရွထိပ္သီးအစည္းအေဝးမွာ ျမန္မာကို ကမၻာ့ႏုိင္ငံေရးစင္ျမင့္သို႔ ေနာက္တစ္ဆင့္တက္လွမ္းႏိုင္ရန္ အေကာင္းဆံုးပံ့ပိုးမႈလည္း ျဖစ္ခဲ့သည္။

ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းရွာပံုေတာ္

ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းရွာပံုေတာ္ကို ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ဦးစံလင္းေခါင္းေဆာင္ေသာအဖြဲ႕က ဝိဇၨာနည္းျဖင့္ ၄၂ ရက္ၾကာ ရွာေဖြခဲ့ေသာ္လည္း မေအာင္ျမင္ခဲ့ေပ။ ေခါင္းေလာင္းရွာေဖြမႈတြင္ ကုမၸဏီခုနစ္ခုက စုစုေပါင္းေငြက်ပ္ ၁,၅၈၃ သိန္းေက်ာ္ လွဴဒါန္းခဲ့သည္။ ရွာေဖြမႈကို ဩဂုတ္ ၉ ရက္က စတင္ခဲ့ၿပီး သတ္မွတ္ထားေသာ ေနာက္ဆံုးရက္ ဩဂုတ္ ၂၆ ရက္တြင္ ဦးစံလင္းက ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းႀကီးကို ေတြ႕ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေရႊေရာင္နဂါးမင္းမ်ားက ဆီမီးပူေဇာ္ေနေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထိုသို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့သျဖင့္ ေခါင္းေလာင္းႀကီးဆယ္ယူမႈကို လူစိတ္ဝင္စားမႈ အျမင့္ဆံုးေရာက္ခဲ့ကာ ေန႔စဥ္ကမ္းလံုးျပည့္လာေရာက္ၾကည့္႐ႈသူမ်ားျဖင့္ ျပည့္ႏွက္ေနခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေခါင္းေလာင္းႀကီးေတြ႕ရွိမႈကို သက္ေသမျပႏုိင္ဘဲ ဆက္လက္ရွာေဖြရာ ေျခာက္ရက္ေျမာက္ေန႔တြင္ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းႀကီးဟု ယူဆရေသာအရာကို သံမဏိႀကိဳးမ်ားျဖင့္ ခ်ည္တုပ္ေနၿပီဟု ဆိုခဲ့ျပန္သည္။ ဓမၼေစတီေခါင္းေလာင္းႀကီးကို အစိုးရသစ္လက္ထက္တြင္ ျပန္လည္ဆယ္ယူမႈ၏ ေနာက္ကြယ္၌ ႏုိင္ငံေရးလွည့္ကြက္မ်ားရွိသည္ဟု လူအမ်ားက ထင္ျမင္ခဲ့ၾကသည္။ ဦးစံလင္းသည္ ျပည္သူသန္း ၅၀ ကို လိမ္ခဲ့ေၾကာင္း စက္တင္ဘာ ၂၅ ရက္တြင္ အလွဴရွင္တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ေရႊအုန္းပင္ဦးဝင္းျမင့္က ေနာက္ဆံုးရွင္းလင္းဖြင့္ခ်ခဲ့သည္။ ေခါင္းေလာင္းရွာေဖြကုန္က်စရိတ္မွပိုေသာ အလွဴေငြလက္က်န္ က်ပ္သိန္း ၅၀၀ ေက်ာ္ကို ဦးစံလင္းက ဘဏ္၌အပ္ထားသည္ဟုဆိုသည္။ေခါင္းေလာင္းေတြ႕ၿပီဟု ေၾကညာၿပီး အမ်ားျပည္သူ လာေရာက္လွဴဒါန္းေသာ ေငြက်ပ္သိန္း ၁၀၀ ေက်ာ္ကိုလည္း ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕က ထိန္းသိမ္းထားသည္။

ကမၻာေက်ာ္ၿဗိတိန္စံုတြဲ အသတ္ခံရမႈႏွင့္ ျမန္မာလုပ္သားႏွစ္ဦး

၂၀၁၄ စက္တင္ဘာ ၁၅ ရက္က ထိုင္းႏုိင္ငံ၊ လိပ္ကြၽန္းတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ၿဗိတိန္စံုတြဲအသတ္ခံရမႈ၏ တရားခံမ်ားအျဖစ္ ျမန္မာလုပ္သားႏွစ္ဦးစြပ္စြဲခံရကာ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။ စက္တင္ဘာ ၁၅ ရက္ နံနက္က ထိုင္းႏုိင္ငံရွိ လိပ္ကြၽန္းတြင္ ၿဗိတိန္စံုတြဲျဖစ္သူ ေဒးဗစ္မီလာ (၂၄)ႏွစ္ႏွင့္ ဟန္နာဝစ္သာရစ္ခ်္ (၂၃) ႏွစ္တို႔သည္ ကမ္းေျခ၌ ရက္စက္စြာသတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရသည္။ ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႕က ကမ္းေျခရွိ လူေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ကို စစ္ေဆးရာ ေနာက္ဆံုးတြင္ ကမ္းေျခရွိ အရက္ဘားတစ္ခု၌ လုပ္ကိုင္ေသာ ျမန္မာလုပ္သားႏွစ္ဦးျဖစ္သည့္ ေဇာ္လင္းႏွင့္ ဝင္းေဇာ္ထြန္းတို႔ကို လူသတ္တရားခံမ်ားျဖစ္သည္ဟု စြပ္စြဲဖမ္းဆီးခဲ့သည္။ ထိုင္းႏုိင္ငံရွိ လူအမ်ားစုႏွင့္ မီဒီယာမ်ားက ဖမ္းဆီးထားသည့္ ျမန္မာလုပ္သားႏွစ္ဦးမွာ အစားထိုးခံရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုၾကၿပီး ထိုင္းႏုိင္ငံရွိ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ႏွင့္ ေရွ႕ေနမ်ားေကာင္စီကပါ ျမန္မာလုပ္သားႏွစ္ဦးသည္ တရားခံအစစ္အမွန္မ်ား မျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ထုတ္ေျပာခဲ့ၾကသည္။ ျမန္မာလုပ္သားႏွစ္ဦးသည္ ဩဂုတ္လက ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႕ထံတြင္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္း ဝန္ခံထားၿပီး ႏိုဝင္ဘာ ၂၄ ရက္က ျမန္မာသံ႐ံုးစံုစမ္းေရးအဖြဲ႕ႏွင့္ ၎တို႔၏မိဘမ်ား လာေရာက္ေတြ႕ဆံုခ်ိန္၌ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္းမဟုတ္ေၾကာင္း၊ ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႕၏ ႐ိုက္ႏွက္စစ္ေဆးမႈကိုေၾကာက္၍ ဝန္ခံလိုက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းလူသတ္မႈကို ၿဗိတိန္စံုေထာက္အဖြဲ႕ကပါ ထိုင္းႏုိင္ငံသို႔ လာေရာက္စံုစမ္းခဲ့သည္။ လိပ္ကြၽန္းလူသတ္တရားခံ မည္သူလဲဟု စိတ္ဝင္စားမႈအရွိန္ျမႇင့္တက္လာခ်ိန္တြင္ ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႕က ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္၌ ျမန္မာလုပ္သားႏွစ္ဦးကို ေသဒဏ္ထိက်ခံႏုိင္ေသာ ပုဒ္မမ်ားအပါအဝင္ ပုဒ္မခုနစ္ခုတပ္ကာ တရားစြဲဆိုခဲ့သည္။ ျမန္္မာလုပ္သားႏွစ္ဦး အျပစ္မရွိေၾကာင္း သက္ေသျပႏုိင္ရန္ ျမန္မာအစိုးရဘက္က သက္ေသမ်ား လိုက္လံရွာေဖြေနၿပီး အျပစ္မွလြတ္ေျမာက္ရန္ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိသည္။

ကမၻာ့ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္ ပ်ဴၿမိဳ႕ေဟာင္းသံုးၿမိဳ႕

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ျပယဥ္ေက်းမႈထြန္းကားခဲ့ေသာ ပ်ဴၿမိဳ႕ေဟာင္းမ်ားျဖစ္သည့္ သေရေခတၱရာ၊ ဟန္လင္း၊ ဗိႆႏိုးတုိ႔ကို ကုလသမဂၢပညာေရး၊ သိပၸံႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႕ (ယူနက္စကို)က ၂၀၁၄ ဇြန္လ ၂၂ ရက္က ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္ (World Hertiage List)အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။ ယင္းသို႔သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ေရွးေဟာင္းနယ္ေျမမ်ားစြာရွိသည့္အနက္ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ပထမဆံုးကမၻာက အသိအမွတ္ျပဳ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္ၿမိဳ႕မ်ား ျဖစ္လာသည္။ ဇြန္လ ၂၂ ရက္က ကာတာႏုိင္ငံ ဒိုဟာၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပေသာ (၃၈)ႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ေကာ္မတီညီလာခံ၌ ေကာ္မတီအဖြဲ႕ဝင္ ၂၁ ႏိုင္ငံ၏ ေထာက္ခံခ်က္ျဖင့္ ပ်ဴၿမိဳ႕ေဟာင္းမ်ားကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ယူနက္စကိုက အသိအမွတ္ျပဳလုိက္ေသာေၾကာင့္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း၂၀၀၀ က ၿမိဳ႕ေဟာင္းေနရာမ်ားကို ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းရာတြင္ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြမ်ားႏွင့္ နည္းပညာမ်ားရလာႏုိင္ေသာေၾကာင့္ သမုိင္းအေထာက္အထားမ်ားကို စနစ္တက်ထိန္းသိမ္းႏုိင္မည္ျဖစ္သည္ဟု သမုိင္းပညာရွင္မ်ားက ဆုိၾကသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက ၁၉၉၄ တြင္ ပ်ဴေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕အပါအဝင္ ေျမာက္ဦး၊ ျပဒါးလင္းဂူ၊ အင္းေလးကန္၊ မင္းကြန္းေဒသ၊ မႏၲေလးေဒသ၊ အင္းဝေဒသႏွင့္ ဟံသာဝတီေရွးေဟာင္းေနရာ စုစုေပါင္းရွစ္ေနရာကို ယူနက္စကိုသို႔ အဆုိျပဳတင္သြင္းခဲ့သည္။ ယင္းအနက္ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာ အေစာဆံုးထြန္းကားခဲ့ေသာ ပ်ဴၿမိဳ႕ေဟာင္းသံုးၿမိဳ႕ကို ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္ျဖစ္ေအာင္ အစိုးရက ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွ စတင္ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၿပီး ၂၀၁၁ ဇူလုိင္လမွ ယူနက္စကိုႏွင့္ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ႏွစ္ေပါင္းသံုးဆယ္အၾကာမွ ျပန္လည္ေကာက္ယူခဲ့ေသာ သန္းေခါင္စာရင္း

ႏွစ္ေပါင္းသံုးဆယ္ေက်ာ္ၾကာ ေကာက္ယူႏုိင္ခဲ့ျခင္းမရွိခဲ့သည့္ ျပည္လံုးကြၽတ္သန္းေခါင္စာရင္းကို ဦးသိန္းစိန္အစိုးရက ဧၿပီလအတြင္း ကုလသမဂၢလူဦးေရရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ (UNIAP)၏ နည္းပညာႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာအကူအညီမ်ားျဖင့္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ျပန္လည္ေကာက္ယူႏုိင္ခဲ့သည္။ ေဝးလံေခါင္ဖ်ားအရပ္ေဒသမ်ားတြင္ ဧၿပီမတိုင္မီ တစ္လႀကိဳ၍ ေကာက္ခံခဲ့ၿပီး သတ္မွတ္ရက္အတြင္း မေကာက္ယူႏိုင္ေသာ ေဒသမ်ား၌ ႏွစ္လတိုးကာေကာက္ယူခဲ့ၿပီး လူဦးေရေရွ႕ေျပးသန္းေခါင္စာရင္းကို ဩဂုတ္ ၁ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ လူဦးေရ ၅၁ သန္းေက်ာ္ရွိသည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သျဖင့္ ယခင္ခန္႔မွန္းထားေသာ သန္းေျခာက္ဆယ္ႏွင့္ႏိႈင္းယွဥ္ပါက ကိုးသန္းေက်ာ္ကြာဟသည္။ သို႔ေသာ္ ေရွ႕ေျပးလူဦးေရစာရင္းတြင္ ႏုိင္ငံျခားေရာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားစာရင္းမပါဝင္ဘဲ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ ထုတ္ျပန္မည့္ ျပည္လံုးကြၽတ္လူဦးေရသန္းေခါင္စာရင္း၌ လူဦးေရအတိအက် ပါဝင္မည္ဟု ဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားသည္။ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈမွာ ေဝဖန္မႈအခ်ိဳ႕ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ေသာ္လည္း UNIAPက ႏုိင္ငံတကာအဆင့္မီခဲ့ေၾကာင္း မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးမ်ားေနထိုင္သည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ၿမိဳ႕နယ္အခ်ိဳ႕ႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာ ေဒသအခ်ိဳ႕တြင္မူ စာရင္းမေကာက္ႏိုင္ခဲ့ေပ။ အဆိုပါေဒသမ်ားတြင္ လူဦးေရတစ္သန္းေက်ာ္ ေနထိုင္လ်က္ရွိေၾကာင္း အစိုးရကခန္႔မွန္းထားသည္။ သန္းေခါင္စာရင္းမေကာက္မီအခ်ိန္တြင္ လူမ်ိဳးစုကုတ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ တုိင္းရင္းသားအမ်ားစုက အစိုးရ၏ လူမ်ိဳးကုတ္သတ္မွတ္ခ်က္ကို အမ်ားဆံုးကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကသည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ျပန္မည့္လူဦးေရစာရင္း အတိအက်၌ မည္သည့္လူမ်ိဳးက မည္မွ်ရွိသည္ဆုိေသာ အေရအတြက္မွာ ပါရွိမည္မဟုတ္ဘဲ လူမ်ိဳးစုျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းၿပီးမွသာ အစိုးရက ထုတ္ျပန္မည္ဟု တရားဝင္ေၾကညာခဲ့သည္။

မဟာသႏၲိသုခ အ႐ႈပ္ေတာ္ပံု

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး တာေမြၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ မဟာသႏၲိသုခေက်ာင္းတုိက္ကို ညဥ့္သန္းေခါင္ယံအခ်ိန္တြင္ ဝင္ေရာက္စီးနင္းခဲ့မႈသည္ ၂၀၁၄ အတြင္း လူစိတ္ဝင္စားမႈ ျမင့္မားခဲ့သည့္ သတင္းတစ္ပုဒ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားေနခဲ့သည့္ အဆိုပါေက်ာင္းေတာ္ကို ဇြန္လ ၁၀ ရက္ ညတြင္ စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရး သံဃာမ်ား၊ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား၊ သာသနာေရးဝန္ႀကီးဌာန တာဝန္ရွိသူမ်ားက ဝင္ေရာက္စီးနင္းခဲ့ၿပီး သီတင္းသံုးေနသည့္ သံဃာေတာ္မ်ားကိုလည္း ထိန္းသိမ္းခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ထိန္းသိမ္းခံဦးဥတၱရ (အဂၤလန္ဆရာေတာ္)ႏွင့္ သံဃာေလးပါးကို လူဝတ္လဲေစၿပီး အင္းစိန္ေထာင္သို႔ပို႔ကာ ထိန္းသိမ္းခဲ့၍ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားအၾကား ေဝဖန္စရာအျဖစ္အပ်က္တစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ လူဝတ္လဲခံခဲ့ရသည့္ သံဃာမ်ားကို ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့သည္။ သံဃာေတာ္မ်ားအား အာမခံေပးကာ သကၤန္းျပန္ဝတ္ခြင့္ျပဳခဲ့ေသာ္လည္း အျပန္အလွန္တရားစြဲဆိုမႈမ်ား၊ တရားရင္ဆိုင္ရမႈမ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ မဟာသႏၲိသုခေက်ာင္းတုိက္ ဝင္ေရာက္စီးနင္းမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရအရာရွိမ်ားလည္း ျပစ္တင္ေဝဖန္ခံခဲ့ရသည္။ ယင္းအျဖစ္အပ်က္ ျဖစ္ပြားၿပီး ရက္ပိုင္းအၾကာတြင္ သာသနာေရးဝန္ႀကီးဦးဆန္းဆင့္ကို အစိုးရက ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဦးဆန္းဆင့္၏ ေရွ႕ေနျဖစ္သူက ေက်ာင္းတိုက္ဝင္ေရာက္စီးနင္းေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ ဝန္ႀကီးေဟာင္း၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မဟုတ္ေၾကာင္း ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ခါကာဘိုရာဇီ ေတာင္တက္စြန္႔စားခန္းႏွင့္ ေၾကကြဲဇာတ္သိမ္း

ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ အျမင့္ဆံုးေတာင္ျဖစ္ေသာ ခါကာဘိုရာဇီေရခဲေတာင္ကို တကၠသိုလ္ေျခလ်င္ႏွင့္ ေတာင္တက္အသင္း (သဘာဝေခၚသံ ေဖာင္ေဒးရွင္း)က ျမန္မာလူမ်ိဳးသီးသန္႔အျဖစ္ ပထမဆံုးတက္ေရာက္ႏုိင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေတာင္တက္အဖြဲ႕ဝင္ရွစ္ဦးတုိ႔ တက္ေရာက္ခဲ့ရာ ကိုေအာင္ျမင့္ျမတ္ႏွင့္ ကိုေဝယံမင္းတုိ႔ႏွစ္ဦးမွာ ေတာင္ထိပ္သို႔ ဩဂုတ္၃၁ ရက္ညေနတြင္ ေအာင္ျမင္စြာ တက္ေရာက္ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း ယင္းေန႔ညေနမွာပင္ အဆက္အသြယ္ျပတ္ေတာက္ကာ ယေန႔အထိ ေပ်ာက္ဆံုးေနဆဲျဖစ္သည္။ ေတာင္တက္သမားႏွစ္ဦးကို ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ တစ္လဝန္းက်င္ၾကာ ရွာေဖြမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ရာသီဥတုအေျခအေနမွာ ဆုိးရြားသည့္အတြက္ ရွာေဖြမႈကို ရပ္နားခဲ့သည္။ ေတာင္တက္သမားႏွစ္ဦးကို ရွာေဖြကယ္ဆယ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနစဥ္ စက္တင္ဘာ ၂၇ ရက္တြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံ AdvanceAviation မွ B4 ရဟတ္ယာဥ္သည္ ေနာင္မြန္းၿမိဳ႕နယ္အနီးတြင္ ပ်က္က်ခဲ့သည္။  ရဟတ္ယာဥ္က်ခဲ့ၿပီး ၁၀ ရက္အၾကာတြင္ ရဟတ္ယာဥ္တြင္ လိုက္ပါသြားသည့္ ဦးေရႊရင္ေတာ္ႀကီးႏွင့္ ထိုင္းရဟတ္ယာဥ္မွဴးတုိ႔ကို ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး ျမန္မာရဟတ္ယာဥ္မွဴး ဦးေအာင္ျမတ္တိုးကိုမူ ေသဆံုးလ်က္သာ ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။

မႏၲေလးဘာသာေရးအဓိက႐ုဏ္း

ယဥ္ေက်းမႈၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ တင္စားေခၚေ၀ၚၾကသည့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ၂၀၁၄ ဇူလုိင္လအတြင္း ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရးပဋိပကၡအသြင္ အုပ္စုဖဲြ႕အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး လူေသဆံုးသည္အထိ ျဖစ္ခဲ့သည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕ ခ်မ္းေအးသာစံၿမိဳ႕နယ္ ၈၂ လမ္း၊ ၂၇ လမ္းႏွင့္ ၂၈ လမ္းၾကားရိွ ဆန္းလက္ဖက္ရည္ဆုိင္တြင္ ဆုိင္၀န္ထမ္းဗုဒၶဘာသာမိန္းကေလးကို ဆုိင္ပုိင္ရွင္အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ညီအစ္ကုိႏွစ္ဦးက အဓမၼျပဳက်င့္သည္ဟူ၍  လိမ္လည္တုိင္ၾကားမႈမွ အစျပဳကာ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရးပဋိပကၡအသြင္ အုပ္စုဖဲြ႔အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဇူလိုင္လ ၁ ရက္ ညေန ၄နာရီခန္႔မွစတင္ကာ လူစုလူေ၀းမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ရဲတပ္ဖဲြ႕ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုိင္း တာ၀န္ရိွသူမ်ားက လူစုလူေ၀းမ်ားကုိ အခ်ိန္မီမတားဆီးႏုိင္ခဲ့ေပ။ လူစုလူေ၀းမွအုပ္စုဖဲြ႕ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈမ်ား ႏွစ္ညဆက္တိုက္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ဇူလုိင္လ ၁ ရက္ညပုိင္းက ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ အုပ္စုဖဲြ႕အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ရဲတပ္ဖဲြ႕၀င္တစ္ဦးအပါအ၀င္ စုုစုေပါင္းငါးဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရိွခဲ့ၿပီး ေစ်းခ်ိဳအနီးတစ္၀ုိက္တြင္ ရပ္နားထားေသာ ေမာ္ေတာ္ကားမ်ား၏ ကားမွန္မ်ား႐ုိက္ခဲြခံရျခင္းႏွင့္ ဟုိင္းလတ္ကားတစ္စီး၏ ေခါင္းခန္းမီး႐ႈိ႕ခံရျခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ဇူလုိင္ ၂ ရက္ ညပုိင္းျဖစ္ပြားသည့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားတြင္မူ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္အမ်ိဳးသားတစ္ဦးႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးတို႔ အသတ္ခံခဲ့ရၿပီး ၁၄ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာမ်ား ရရိွခဲ့သည္။ ဇူလုိင္လ ၂ ရက္ ညပုိင္း အုပ္စုဖဲြ႕အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအၿပီး တုိင္းေဒသႀကီးရဲတပ္ဖဲြ႕က လူေလးဦးကို ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။ ဆုိင္ကယ္စီးလူတစ္စုက ေစ်းဆုိင္ခန္းႏွင့္ အေဆာက္အအံုအခ်ိဳ႕ မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးရန္ႀကိဳးပမ္းမႈကုိ တားဆီးႏုိင္ခဲ့သည္ဟု တုိင္းအစိုးရအဖဲြ႕လံုၿခံဳေရးႏွင့္ နယ္စပ္ေရးရာ၀န္ႀကီးက ေျပာသည္။ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားသည္  ညပုိင္းအခ်ိန္မ်ားတြင္သာ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ကာ အုပ္စုဖြဲ႕အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားတြင္ ဘာသာႏွစ္ခုမွ လူအုပ္စုမ်ား ပါ၀င္ျခင္းမရိွခဲ့ေပ။ ၿမိဳ႕ခံသံဃာေတာ္မ်ားက အုပ္စုဖဲြ႕အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ ေနရာမ်ားသုိ႔ သြားေရာက္ကာ ၀ုိင္း၀န္းထိန္းသိမ္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ အုပ္စုဖဲြ႕ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအေပၚ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖဲြ႕၏ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ ကုိင္တြယ္ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကုိ လြန္စြာအားနည္းေနသည္ဟု ၿမိဳ႕ခံမ်ားက ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကသည္။ ဇူလုိင္၃ ရက္ ညေနပုိင္းတြင္ မႏၲေလးခ႐ုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး႐ံုးမွ မႏၲေလးၿမိဳ႕ေပၚ ေျခာက္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ည ၉ နာရီမွ နံနက္ ၅ နာရီအတြင္း ညမထြက္ရ အမိန္႔ပုဒ္မ ၁၄၄ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ညမထြက္ရအမိန္႔ထုတ္ျပန္ၿပီးေနာက္ မႏၲေလးၿမိဳ႕မွာ ျပန္လည္တည္ၿငိမ္ခဲ့သည္။ ပုဒ္မ ၁၄၄ ထုတ္ျပန္ထားစဥ္အတြင္း ညမထြက္ရအမိန္႔ ေဖာက္ဖ်က္မႈေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံရသူမွာ လူ ၁,၅၀၀ ၀န္းက်င္ရိွခဲ့သည္။ မႏၲေလးၿမိဳ႕အဓိက႐ုဏ္း ျဖစ္စဥ္အတြင္း အမႈေပါင္း ၁၉ မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ကာ လူ ၅၀ ေက်ာ္ကို ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး လူ ၃၀ ခန႔္မွာ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ဖမ္းဆီးရမိသူမ်ားကုိ ႐ံုးတင္စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး လူသတ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကုိ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္အထိ ျပစ္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္မႈမ်ားတြင္လည္း အျငင္းပြားမႈမ်ားရိွေနခဲ့ၿပီး ျပစ္မႈမက်ဴးလြန္ဘဲ ျပစ္ဒဏ္ခ်ခံရသည္ဟုဆိုကာ တရားခံ၏ မိခင္ၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးက တစ္ကုိယ္ေတာ္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ လက္ရိွအခ်ိန္အထိ အမႈမ်ားအားလံုး မၿပီးျပတ္ေသးဘဲ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ကုိထြန္းထြန္း အသတ္ခံရမႈအတြက္ က်ဴးလြန္သည္ဟု သံသယရိွသူမ်ားကုိ စစ္ေဆးေနဆဲျဖစ္သည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္း

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ အေနာက္ဘက္ လိႈင္သာယာ-တြံေတးကားလမ္းမေပၚ ၾကည့္ျမင္တိုင္တစ္ဖက္ကမ္းတြင္ ဧကသံုးေသာင္းက်ယ္၀န္းသည့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္က ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္သို႔ တင္ျပခဲ့သည္။

စီမံကိန္းလုပ္ကိုင္လိုသည့္ ကုမၸဏီကို တင္ဒါေခၚယူျခင္းမရွိဘဲ ေနာက္ကြယ္မွ တ႐ုတ္လူမ်ဳိးအမ်ားစု ပိုင္ဆိုင္သည္ဟုဆိုေသာ ျမန္မာ့ေစတနာအမ်ားပိုင္ကုမၸဏီအား တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရက လုပ္ကိုင္ခြင့္ခ်ထားေပးျခင္းကို ေ၀ဖန္မႈမ်ား ဆက္တိုက္ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။

ယင္းၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ဆိုျခင္းေၾကာင့္ စီမံကိန္းနယ္ေျမမ်ားရွိ လယ္ေျမ၊ ၿခံေျမ၊ ဥယ်ာဥ္ၿခံေျမမ်ားတြင္ ရက္ပိုင္းအတြင္း သိန္းေထာင္ခ်ီေစ်းမ်ား ျမင့္တက္သြားခဲ့ၿပီး အေရာင္းအ၀ယ္မ်ား ျဖစ္ခဲ့သည္။

စီမံကိန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ခုနစ္ရက္အၾကာတြင္ ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို ရက္အကန္႔အသတ္မရွိ ရပ္ဆိုင္းလိုက္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္က လႊတ္ေတာ္၌ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လူဦးေရလြန္စြာထူထပ္ၿပီး ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ားလာသည့္ ရန္ကုန္အတြက္ ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းသည္ လိုအပ္ေသာ္လည္း ရွိၿပီးသား ၿမိဳ႕ကြက္မ်ားအေပၚ စီမံခန္႔ခြဲမႈေကာင္းစြာ လိုအပ္ေနေသးသည္ဟု ၿမိဳ႕ျပစီမံကိန္းပညာရွင္မ်ားက မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့ၾကသည္။

ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လြန္စြာႀကီးမားၿပီး ရန္ကုန္၏ အနာဂတ္ (သို႔မဟုတ္) ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕တို႔က ယခုအစိုးရလက္ထက္တြင္ အေကာင္အထည္မေဖာ္ႏိုင္ခဲ့သျဖင့္ ေနာက္တက္လာမည့္ အစိုးရလက္ထက္၌  ျပန္လည္အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသျဖင့္ ျမန္မာကို ကိုင္လႈပ္ခဲ့သည့္ ျဖစ္ရပ္ ၁၀ ခုတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းမွာ ၂၀၁၄ ၌ တစ္ခုအပါအ၀င္ ျဖစ္ခဲ့သည္။